Pediatri Alanında Aile Merkezli Bakıma Yönelik Yapılan Çalışmaların Retrospektif Olarak İncelenmesi


Oğul T. , Yılmaz Kurt F.

Journal of Infant, Child and Adolescent Health, cilt.1, sa.1, ss.11-20, 2021 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 1 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2021
  • Dergi Adı: Journal of Infant, Child and Adolescent Health
  • Sayfa Sayıları: ss.11-20

Özet

Amaç: Bu çalışma, çocuklarda aile merkezli bakım uygulamalarını ele alan 2014-2019 yılları arasında Türkiye genelinde yapılmış araştırmaların retrospektif olarak incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Yöntem: Araştırma tanımlayıcı nitelikte ve tarama modeli tipinde yapılmıştır. Çalışmada 2014–2019 yılları arası aile merkezli bakım uygulamalarını temel alan, tüm pediatrik yaş grupları dâhil edilerek yapılan ve disiplinlerin tümünü kapsayan araştırmalar incelendi. Literatür “Aile Merkezli Bakım”, “Emzirme” “Kanguru Bakımı”, “Taburculuk Eğitimi”, “Aile Yükü”, “Aile Desteği”, “Aile Katılımı”, “Beslenme Eğitimi” “Aile Destek Grubu” anahtar kelimeleri ve İngilizce karşılıkları yazılarak tarandı. Tarama sonucunda Türkçe ve İngilizce dillerinde yayınlanmış, tam veya özet metnine erişilebilen araştırma, metodolojik araştırma ve derleme niteliğinde 129 çalışma bu araştırmanın örneklemini oluşturdu. Elde edilen veriler sayı, yüzde ve grafik olarak sunuldu.

Bulgular: Çalışmaların %66’sının (n=85) tez, %33’ünün (n=44) ise makale olduğu görüldü. Çalışmaların %60’ının Hemşirelik, %12’sinin Ebelik, %13’ünün Tıp ve %5’inin Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı’nda yapıldığı saptandı. Hemşirelik alanında yapılan çalışmaların %33’ünün Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, %8’inin Doğum ve Kadın Hastalıkları ve %57’sinin Hemşirelik Anabilim Dalı’nda gerçekleştirildiği bulundu. Çalışmalar arasında en yaygın %27 oranında kanguru bakımına (n=21), %23 oranında ise emzirmenin desteklenmesi (n=18) alt konu başlıklarına yer verildiği görüldü. Hemşirelik tezlerinin yayınlanma oranının ise %11 olduğu saptandı.

Sonuç: Türkiye’de aile merkezli bakım çalışmalarının büyük oranda hemşirelik disiplini tarafından gerçekleştirildiği ve çoğunlukla kanguru bakımı ile emzirmenin desteklenmesine odaklanıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda aile merkezli bakımın diğer bileşenleri arasında yer alan taburculuk eğitimi, aile eğitimi, bilgilendirme, danışmanlık, aile desteği ve aile yükü gibi konularda da klinik ve akademik araştırmaların yapılması ve bu araştırmaların klinikler başta olmak üzere çocuk sağlığını iyileştirme ve geliştirmeye yönelik uygulamalara entegre edilmesi önerilmektedir.

Objective: This retrospective study was conducted to investigate studies on family-centered care practices between from 2014 to 2019 in children throughout Turkey.

Method: The research was conducted in descriptive and screening model type. In the study, studies on family-centered care practices between from 2014 to 2019, conducted with children of all age groups in all disciplines were reviewed. Literature was screening by writing the keywords "Family Centered Care", "Breastfeeding" "Kangaroo Care", "Discharge Training", "Family Burden", "Family Support", "Family Participation", "Nutrition Education" "Family Support Group" and their English equivalents. As a result of the screening, 129 research, methodological research and review studies, published in Turkish and English languages, with full text or abstract, were included in the sample of this study. The data obtained were presented as numbers, percentages and graphs.

Results: Of these studies, 66% (n=85) were theses, and 33% (n=44) were articles. Of the studies, 60% was in Nursing, 12% in Midwifery, 13% in Medicine, and 5% in the Nutrition and Dietetics fields. It was found that 33% of the studies in the field of Nursing were in the Pediatrics, 8% in Obstetrics and Gynecology, and 57% was in the Department of Nursing. Studies were found to focus mostly on kangaroo care and breastfeeding support within the scope of family-centered care practices. Of the studies in nursing, 27% (n=21) was addressing kangaroo care, and 23% (n=18) was discussing breastfeeding support sub-topics. The rate of publication of nursing theses was found to be 11%.

Conclusion: Family-centered care that the studies carried out by a large proportion of nursing discipline in Turkey and found that mostly focused on the promotion of kangaroo care and breastfeeding. In this context, it is recommended to conduct clinical and academic research on other components of family-centered care, include discharge training, family training, providing information, counseling, family support and family burden, and to integrate these studies into practices aimed at improving children's health, particularly in clinics.