Selçuk Şehrinin Fonksiyonel Gelişimi


KAHRAMAN C.

İstanbul Üniversitesi Ebebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, cilt.1, ss.34-54, 2011 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 1 Konu: 23
  • Basım Tarihi: 2011
  • Dergi Adı: İstanbul Üniversitesi Ebebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.34-54

Özet

 

Anadolu’nun batı kıyılarında, en geniş körfezlerden biri olan Kuşadası Körfezi’nin orta bölümünde yer alan, Selçuk, tarihte birçok medeniyete ev sahipliği yapmış; önemli kültürel ve dini kaynaklara sahip bir şehirdir. Efes antik şehrinin ve Meryemana Evi’nin şehrin kültürel hayatı üzerindeki etkisi oldukça büyüktür. Ayrıca, çevresindeki en büyük turizm merkezi olan Kuşadası’na olan yakınlığı nedeniyle deniz ve kültür turizminin bir kavşak noktası olmuştur. Bölgede yerleşme antik döneme kadar uzanmaktadır. Küçük Menderes delta alanının güneydoğusunda bir tepenin yamaçlarında kurulan Selçuk, geçmişten günümüze kadar gerek beşeri olaylar gerekse fiziki şartlar nedeniyle birçok kez yer değiştirmiştir. Günümüzdeki Selçuk şehrinin asıl gelişimi Türk dönemi ile birlikte olmuştur. Geçmişte bir kıyı şehri olarak hayat bulan Selçuk’un, Küçük Menderes nehrinin getirdiği alüvyonlarla denizle bağlantısı kesilmiş, bugün kıyıdan 8 km kadar içeride kalmıştır. Gitgide deniz bağlantısını ve dolayısıyla liman şehri özelliğini yitiren Selçuk, deniz ticareti fonksiyonunu, Ortaçağda Venediklilerin verdiği isimle “Scala Nova” (“Yeni İskele”) olarak bilinen Kuşadası’na kaptırarak eski ekonomik önemini kaybetmiş ve sönükleşmiştir. Şehirde 2010 ADNKS’ne göre 5 mahallede toplam 27880 kişi yaşamaktadır. İzmir-Aydın karayolu ve demiryolu üzerindeki şehir, özellikle yaz mevsiminde kültür ve inanç turizmi nedeniyle büyük bir canlılık kazanmaktadır. Bu makalede Selçuk şehrinin antik dönemden günümüze yerleşme tarihi ve nüfus özellikleri açıklanmaya çalışılmış, şehrin sosyo-kültürel gelişmesine yönelik önerilere yer verilmiştir.

Home to significant cultural and religious rituals and sites, the city of Selçuk, which is situated in the middle of one of the largest West Anatolian coasts, namely Kuşadası Bay, has been a cradle of many civilizations throughout history. The ancient city of Ephesos and the House of Mary, both of which lie within the boundaries of Selçuk, have an enormous additional impact on the cultural milieu of the region. Moreover, due to its geographical proximity to Kuşadası, which is the center of touristic life of the region, Selçuk has always been a crossroads of maritime and cultural tourism. Established on the slopes of a mount, southeast of the River “Küçük Menderes” delta region, the settlement in the region dates back to the antiquity. However, due to frequent physical and socio-cultural factors the city of Selçuk experienced frequent displacements throughout history. The city has finally consolidated its establishment during the “Turk” period and administration. Although established as a coastal city, Selçuk is today located 8 kms on the dry lands of the Aegean, with the alluvium accumulated by the River “Küçük Menderes.” Thus, losing its connection with the sea, Selçuk has lost its status as a port-city to Kuşadası—named in the middle-ages by the Venetians as “Scala Nova” (“The New Port”)—and its former economic significance. According to the 2010 Census, 27880 people live in 5 separate districts. The city, with its location upon the İzmir-Aydın highway, gains touristic significance especially during the summer seasons for its religious and cultural sites. The present article explores Selçuk’s history of settlement and demographics from the antiquity to the present, offering suggestions related to the socio-cultural development of the city.