Determination of Geological Parameters Affecting Efficiency in Natural Stone Quarries, Evaluation of Waste and Investigation of Environmental Effects


Creative Commons License

Palas S., Aydındağ A., Tuğrul A. , Yılmaz M. , Akgündüz S. , Dursun G. , ...More

73. Türkiye Jeoloji Kurultayı, Ankara, Turkey, 24 - 28 May 2021, pp.293-294

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.293-294

Abstract

    Doğaltaşlar tarih boyunca insanoğlu tarafından yapılarda, anıtlarda güzelliği ve dayanıklılığı nedeniyle kullanılmıştır. Göçebe kültüründen yerleşik hayata geçilmesiyle insanların barınma ve sosyal ihtiyaçları kapsamında dayanıklılık ve estetik ön plana çıkmış, doğaltaş kullanımı katlanarak artmıştır. Bu artış geniş yüzeylerde kırık-çatlağı az olan ve desen anlamında göze hoş gelen taşların kullanımını da beraberinde getirmiştir. Artan nüfus ile birlikte doğaltaş ve artık kullanımı endüstri haline gelmiş, bu da doğaltaşın ticari değerini arttırmıştır. Bu gelişme, üretimin artışıyla paralel olarak artık sorununu ortaya çıkarmıştır. Artıkların değerlendirilmesi gerek teknik altyapı gerekse hukuki zemine oturtulması açılarından yeni arayışları ve çözüm odaklı çalışmaları hızlandırmıştır. Çözüm odaklı çalışmaların temelinde yatan anlayış hiç şüphesiz üretim aşamasında artık oluşmadan önce yerbilimleri eksenli çalışmaların yapılması ve üretim aşamasında çıkan artığın diğer sektörlerde kullanımının önünün açılması için bilimsel ve teknolojik etütlerin yapılmasıdır. Doğaltaş üretiminin ocak bazında yerbilimleri eksenli uygulanacak yöntemler ile artık oluşumunun azaltılması ve buna rağmen çıkan artıkların çeşitli sektörler tarafından değerlendirilmesinin teknik altyapısının oluşturulması önem arz etmektedir. Bu noktadan hareket ile Bilecik ilinde yer alan mermer ocaklarında etüt çalışmaları gerçekleştirilmiş ve bilimsel bir perspektif ile bölgede sorun teşkil eden artıklara çözüm odaklı yaklaşımda bulunulmuştur. Projenin genelleştirilmiş amacı ocaklarda ortaya çıkan artıkların azaltılmasına yönelik her türlü bilimsel araştırmayı (jeolojik prospeksiyon, jeofizik yöntemler, jeoteknik çalışmalar) yapmak ve ocakların verimliliğinin artırılmasına yönelik materyal ve yöntem üretmektir. Bunun yanı sıra artıkların değerlendirilmesine ve çevresel etkilerine yönelik bilimsel araştırmalar sonucunda; fikir, öneri ve uygulama yapmak projenin bir diğer önemli amacını oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda, üretim faaliyetleri hariç, ocak verimliliğini etkileyen parametreleri jeolojik unsurların denetlediği ve bu unsurların blok alımında etkili olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanısıra verimliliği etkileyen bir diğer önemli olgu olan deseni CaCO3 ve iz elementlerin çökelme ortamları ve dolayısıyla stratigrafik ilişkiler olarak belirlenmiştir. Çıkan artıkların fiziksel ve kimyasal özellikleri sektörel kullanım için önemli olduğu ve bu amaçla boyutlarına göre depolanması ve mermer artıklarının çevresel açıdan alıcı ortam ile ilişkisi çevre jeokimyası çalışmaları ile desteklenerek incelenmesi önem arz etmektedir.