Koronavirüs (COVID-19) Salgınında Sosyodemografik Özellikler, Psikolojik Sağlamlık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişki


Creative Commons License

Artan T. , Atak I., Karaman M., Cebeci F.

Turkish Studies, cilt.15, sa.6, ss.79-94, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 15 Konu: 6
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Turkish Studies
  • Sayfa Sayıları: ss.79-94

Özet

Bu çalışmanın amacı; son günlerde tüm dünyayı etkisi altına alan ve hızlı bir şekilde yayılan COVID-19 salgını sürecinde Türkiye’de yaşayan bireylerin sosyodemografik özellikleri ile psikolojik sağlamlıkları ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini, Türkiye’nin çeşitli illerinde yaşamakta olan, yaşları 15 ile 72 arasında değişen 525 birey oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, bilimsel araştırma onayı ve etik kurul onayı alınmıştır. Katılımcılara tesadüfi örnekleme yoluyla, elektronik tabanlı anket yöntemiyle (Google Forms aracılığıyla) ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak; kişisel bilgi formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. Spearman korelasyon analizi, katılımcıların psikolojik sağlamlıkları arttıkça anksiyetelerinin düştüğünü göstermektedir ( r= -0.453, p<0.01). Katılımcıların COVID-19’a yakalanabilme algısı arttıkça anksiyeteleri artmaktadır (r = 0.177, p<0.01). Ayrıca psikolojik sağlamlık arttıkça önleyici davranışları da artmaktadır (r = 0.103, p<0.01). Katılımcıların %95.8’inin salgın sürecinde ellerini daha sık yıkamaya başladıkları, %93.7’sinin el sıkışmaktan kaçındığı öğrenilmiştir. Salgın sürecine dair ekonomik endişesi olan grubun (%77.7) kaygı düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p = 0.002). Gerçekleştirilen analizler sonucunda katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeyi arttıkça kaygı düzeylerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların COVID-19’a yakalanacağı ihtimali yönündeki algısı arttıkça kaygılarının da arttığı tespit edilmiştir. COVID-19 pandemisinde kadınların erkeklere göre kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüş ve kadınların psikolojik sağlamlık düzeylerinin daha düşük olduğu bulgulanmıştır. Öte yandan; evde yaşayan kişi sayısı, katılımcıların evli ya da bekar olma durumu, eğitim düzeyleri ve yaşadıkları ilin katılımcıların kaygı ve psikolojik sağlamlık düzeylerini etkilemediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: sosyal hizmet, koronavirüs (COVID-19), anksiyete, psikolojik sağlamlık, pandemİ