Hayat Ağacı Temalı Çini Pano


Creative Commons License

Özkul K.

Diğer, ss.1-57, 2019

  • Yayın Türü: Diğer Yayınlar / Diğer
  • Basım Tarihi: 2019
  • Sayfa Sayıları: ss.1-57

Özet

Pek çok kültür, inanış ve düşünce sisteminde yer alan “Hayat Ağacı” yaratılış ile bağlantılıdır. Ağaçlara yüklenilen anlamların özünde insanlara sağlamış olduğu yararlar vardır ve bundan dolayıdır ki bu anlamların, sanata yansımaları da kaçınılmaz olmuştur. Günlük kullanım eşyasından, mimari bezemelere kadar, çeşitli kültürlerde “Kutsal Ağaç”, “Kozmik Ağaç”, “Dünya Ağacı” vb. adlar altında karşımıza çıkan “Hayat Ağacı” motifi birçok sembolik anlamlar içermektedir. Cennete ulaşma isteği, yer - gök, bereket - bolluk, yaşam - ölüm gibi kavramların yanı sıra evren - yaşam arasındaki tüm bağlantıları da simgeleyen bir motif olmuştur. Eski Türk Şaman geleneklerine göre dünyanın merkezini belirleyen, yaşamı, ölümü, hayatın sürekli yenilenmesini ve verimliliğini simgeleyen, insanla yaşam arasındaki ilişkiyi gösteren ve bu dünyadan cennete geçişte merdiven olarak nitelendirilen efsanevi ağaç olarak da tanımlanmıştır. Türkler, Orta Asya’da uyguladıkları süsleme sanatlarını Anadolu’da özellikle mimari eserlerde taşa ve çiniye uygulamışlardır. Taş eserlerde ve çini bezemelerde çok sık gördüğümüz “Hayat Ağacı” motifi ve onu destekleyen evcil ve vahşi hayvan figürleri, efsanevi ve mitolojik hayvan figürleri, bitkisel motifler ile zengin bir kompozisyon oluşturmuşlardır. Anadolu Selçuklu Dönemi çinilerinde ve mimari taş eserlerinde kullanılmış olan “Hayat Ağacı” motifinden yola çıkarak, diğer sanat disiplinlerindeki örnekleri de incelenerek, kaynaklar araştırılmış, tema ve sembol çözümlemesi yapılmıştır. Yapılan araştırmalardan yola çıkarak özgün bir çini pano deseni tasarlanmış ve sıraltı tekniğinde uygulanmıştır. Hayat Ağacı Temalı Çini Pano tasarımı eser çalışma metni ile sonuçlandırılmıştır.