Likenlerin Kaya Parçalanması ve Ayrışmasındaki İşlevleri


SEVGİ O. , MAKİNECİ E.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ, cilt.55, ss.75-83, 2005 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 55 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2005
  • Dergi Adı: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.75-83

Özet

Likenler kayaların parçalanması ve ayrışması süreçlerine etkili bir şekilde katılmaktadırlar. Bu etki, likenin ve etkilediği kayanın türü ile bunların bulunduğu ortama göre değişmektedir. Likenlerin kayaları parçalayıcı etkileri; 1) liken hüflerinin kayanın içine girmesi 2) Likenin büzülmesi ve genişlemesi, 3) Likenin donması ve çözülmesi, 4) Likenlerin mineralleri sarması şeklinde olur. Tüm bu parçalayıcı etkilerle ayrışma süreçleri beraber işler. Ayrışma süreci iki aşamadadır. Birinci aşamada; likenlerin solunum yoluyla ortama verdikleri CO2, liken asitleri ve diğer bileşiklerle ortamın yapısı değiştirilir. İkinci aşamada ise; değişen bu yapıyla birlikte likenler bünyelerinde veya kayayla temas ettiği yerde kayalardaki mineralleri de kullanarak yeni bileşikler oluştururlar.

Lichens are the effective agencies on disintegration and weathering processes of rocks. These effects mainly depend on the kind of rocks and site characteristics. The steps of the disintegration process is; 1) penetration hyphae of lichens into the rocks 2) expansion and contraction of lichen thallus 3) freezing and thaving of lichen thallus 4) incorporation of mineral fragments into lichen thallus. Weathering process also goes on together with all these disintegration effects, and include two steps. First step is CO2 emission by respiration of lichens, lichen acids and other lichen compounds change the rock structure. Second step is; lichens constitute new compounds on their own bodies or contact points on rock accompanied by changed structure, and lichens use the minerals of rock in this step.