Egzersiz mi, Spor mu Yapmalı


ÖZTÜRK M.

10. Uluslararası Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenleri Kongresi, Antalya, Türkiye, 31 October - 03 November 2019, ss.9-10

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.9-10

Özet

Genel olarak bakıldığında, eğitim, sağlık ve sporun ya da sportif antrenmanların amacı ve içeriği benzerdir. Bu üç alanda insanın bir bütün olarak eğitimini, sağlığını ve sportif antrenmanı bir bütünsel yapı kapsamında ele alır ve sürdürülür. İnsanı oluşturan bu bütünsel yapı onun bilişsel, duyuşsal, sosyal ve psikomotor özellikleridir. Kişinin örgün ve formal ortamda eğitileceğinde, kişinin sağlığı ve sporcunun antrenmanlarını söz konusu olduğunda bu dört temel alan göz önünde bulundurulur. Bu dört alandan biri ya da birkaçı eksik kaldığında kişinin eğitimi, sağlığı ve sportif antrenmanı tam anlamıyla yapılamamış demektir. Formal eğitimimizde her ders kendi yapısı gereği, kişilerin bu alanlarının gelişmesine hizmet eder. Tüm dersler ise, bu dört alanı kapsayan ve insanın bütünsel eğitimini hedefler. Matematik bilişsel gelişimi, coğrafya sosyal gelişimi, edebiyat ve tarih gibi dersler duysal özellikleri geliştirir. Bunlardan beden eğitimi ve gösteri sanatları gibi dersler ise, kişilerin psikomotor alanını geliştirir. Aslında beden eğitimi ya da spor, kişinin sadece psikomotor alanını geliştirmekle kalmaz, diğer alanlarını da en az psikomotor alan kadar geliştirir. Bu nedenle, beden eğitimi dersleri, ayrıcalıklı olarak kişinin tüm alanlarını bütünsel olarak geliştirir. Kişinin sağlığı söz konusu olduğunda gene bu dört alan birlikte düşünülür. Kişinin beden yapısındaki ya da işleyişindeki bozukluk bir sağlık sorunuysa, bilişsel, duyuşsal ve sosyal yapısındaki bozukluklar da bir hastalık olarak tanımlanır. Kişinin bütünsel esenliği (sağlığı-wellness) düşünüldüğünde, onun içinde bulunduğu ortam, mesleği, entelektüel yapısı, sosyal yapısı ve manevi yapısı bir bütün olarak düşünülür. Bedensel uygunluk (fitness), ele alındığında ise, kişinin sadece beden yapısı ve işleyişi göz önünde bulundurulur. Sportif antrenman söz konusu olduğunda, gene kişinin bu özelliklerinin geliştirilmesi düşünülür. Sporcunun beden yapısının ve işleyişinin yanında, onun bilişsel, duyuşsal ve sosyal yapılarının da iyi gelişmiş olması gerektiği her spor için gereklidir. Bütün bunların ışığında, kişilerin yeterli fiziksel aktivite yapması söz konusu olduğunda (günlük aktiviteler, egzersiz ve spor) eğitimde ve sağlıkta olduğu gibi, kişiler bütünsel düşünülür ve bütünsel kazanımlar edinmesi beklenir. Günlük yaşamdaki aktiviteler kişiye sınırlı sayıda kazanımlar sunarken onun kalbini, kaslarını, esnekliğini ve bazı özelliklerini ve becerilerini geliştirmez. Biraz beden kompozisyonuna ve duygusal yapılarına katkı yapar. Egzersiz ise kişinin kalbini, kaslarını, esnekliğini, çabukluğunu geliştirir. Fakat, bilişsel, duyuşsal ve sosyal özelliklerini çok fazla iyileştiremez. Spor ve sportif antrenman ise kişilerin bedensel, duyuşsal, bilişsel ve sosyal yapılarını bir bütün olarak etkiler ve geliştirir. Bu nedenle kişilerin sadece günlük yaşamlarında yeterince aktif olmaları ve egzersiz yapmaları yetmez. Spor ve spor için gereken antrenmanları yapmadıkları sürece, onların bilişsel, duyuşsal ve sosyal özellikleri yeterince gelişmez ya da eksik kalır. Bu nedenle, “herkesin spor yapmasına gerek yok, egzersiz yapmaları yeterli” gibi ifadeler kullanılmamalıdır. Bunun yerine “herkesin yapacağı bir spor dalı vardır, olmalıdır ve herkes spor yapmalıdır” ifadesi kullanılmalıdır.