Antik Yunan’dan Bir Eğitim Modeli: Sparta


ÇIĞIR DİKYOL D.

Mediterranean Journal of Humanities, cilt.6, ss.189-207, 2016 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 6 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2016
  • Dergi Adı: Mediterranean Journal of Humanities
  • Sayfa Sayısı: ss.189-207

Özet

Bu c¸alıs¸ma antik Yunan kent devletlerinden biri olan Sparta’nın egˆitim sistemini konu almaktadır. Doku¨man analizi yo¨ntemyle ele alınan c¸alıs¸manın amacı toplumların yapılanmalarında, ilerleyis¸ ve yok olus¸larında egˆitimin yerini go¨stermesi bakımından antikc¸agˆdan bir o¨rnek ortaya koymaktır. Sparta tarihte ilk kez egˆitimi devlet denetimine almıs¸ ve hedefleri dogˆrultusunda bir nesil yetis¸tirme c¸abasına girmis¸ olması sebebiyle aras¸tırma konusu olarak sec¸ilmis¸tir. Egˆitimi digˆer Yunan kent devletlerinde oldugˆu gibi vatandas¸larının tercihine bırakmamıs¸, onlara es¸it ve zorunlu bir egˆitim sagˆlamıs¸tır. Konuyla ilgili bilgi veren antik kaynaklar ve az sayıda yazıt incelendigˆinde, Sparta egˆitim sisteminin oldukc¸a sert, insan psikolojisini, bireyi yok sayan bir sistem oldugˆu anlas¸ılmaktadır. Egˆitimin toplum ve devlet ac¸ısından o¨neminin farkına varıldıgˆı bir ilk olarak Sparta egˆitiminin amacı, sadece vatansever ve itaat eden birey- lerden kurulu bir toplum yetis¸tirmek olmus¸tur. Sparta bu emelini gerc¸ekles¸tirmeyi bas¸armıs¸ ancak Yunan uygarlıgˆı denilince akla gelen felsefe, sanat, edebiyat, bilim gibi alanlarda katkı sagˆlayamamıs¸, yaratıcı- lıgˆı gelis¸tirememis¸ ve hatta askeri anlamda da istenilen bas¸arıya eris¸ememis¸tir. Bunun nedeni, egˆitimde bilimi, felsefeyi, sanatı, edebiyatı, yaratıcı du¨s¸u¨nceyi, aslında insanı insan yapan degˆerleri yok saymıs¸ olması mıdır? I·s¸te bu c¸alıs¸mada Sparta egˆitim sistemi incelenirken bu soruya da cevap aranacaktır.

This study focuses upon the education system of Sparta, an ancient Greek city-state. The purpose of this study employing the document analysis method is to present a sample from antiquity to emphasize the importance of education in the structuring, progress and also in the annihilation of societies. Sparta was the first state in history to take education under the control of the state and to attempt to educate a new generation. Sparta gave its citizens equal and compulsory, regimented education, it didn’t leave education up to individual choice, as in the other Greek city-states. From the ancient sources and a few surviving inscriptions concerning this subject, its clear that the education system of Sparta was quite hard and was also a system that ignored human psychology and individuality. As the first to realize the importance of education for society and the state, Sparta’s purpose was construct a society of patriotic and obedient individuals. Sparta succeeded in realizing that ambition but was unable to develop creativity and to contribute to areas of Greek civilization such as: philosophy, art, literature, science and it also couldn’t reach complete military success. Was the reason of this failure due to neglecting philosophy, art, literaure, science, neglecting the creative thinking which makes a human being, human? In examining the Spartan education system an attempt is made to provide an answer to this question.