Meme tümörlü köpeklerde görüntüleme tekniklerinin kullanım alanları


GÜNAY UÇMAK Z.

TÜRK VETERİNER JİNEKOLOJİ DERNEĞİ 8. ULUSAL & 2. ULUSLARARASI KONGRESİ 2019, Antalya, Türkiye, 9 - 13 Ekim 2019, ss.198-203

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.198-203

Özet

Meme tümörleri kısırlaştırılmamış dişi köpeklerde en sık teşhis edilen tümörlerdir. Köpek meme tümörlerinin yaklaşık %50’si malign karakterdedir. Kan ve lenf yoluyla yayılım gösteren tümör hücrelerinin çoğunlukla uzak metastaz yaptığı organ akciğerlerdir. Uzak metastazların teşhisinde birçok görüntüleme tekniklerinden faydalanılmaktadır. Ayrıca bu teknikler, köpek meme tümörlerinin klinik patofizyolojisi hakkında da bilgi vermektedirler. Bunlar sırasıyla; radyografi, B-mod ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT), pozitron emisyon tomografisi (PET), elastografi, manyetik rezonans (MR) görüntüleme teknikleridir. Günümüzde en yaygın olarak kullanılan teknik radyografi olmasına rağmen diğer diagnostik görüntüleme yöntemleri de meme tümörlerinin ve metastazlarının teşhisinde kullanım alanı bulmaktadırlar. Radyografi, B-mod ultrasonografi, Doppler ultrasonografi ve elastografi teknikleri uygulama sırasında genel anestezi ve kontrast madde gerektirmeyen görüntüleme teknikleridir. Veteriner hekimlikte radyografi halen meme tümörlerinin ve metastazlarının tespitinde kullanılan standart bir metottur. Bu yöntemle 5mm’den büyük kitlelerin teşhis edilmesi mümkündür. B-mod ultrasonografi; meme tümörlerinin ve metastazlarının yapısı (solid / kistik), büyüklüğü, ekojenitesi ve anatomisi (kapsulalı / difuz) hakkında bilgi verebilen bir tekniktir. Doppler ultrasonografi ise meme tümörleri veya metastazlarına ait damarlaşmanın (periferik / merkezi) değerlendirilmesini mümkün kılan bir tekniktir. Diğer bir teknik olan elastografi; veteriner hekimlikte meme tümörleri konusunda yeni yer bulan güncel bir yöntemdir. Bu teknikle; sağlıklı ve tümörlü dokunun elastikiyet farkı ortaya konularak malignitenin tespiti hedeflenmektedir. Pratikte kullanımı için sadece cihaz ve tecrübe gerektiren bu yöntemlerin yanı sıra; BT, MR ve PET yöntemlerinin uygulanabilmesi için hastanın genel anestezi altında olması ve uygulama öncesinde hastaya kontrast madde verilmesi gerekmektedir. Ayrıca; verilen kontrast maddenin köpeklerde meme tümörlerini veya metastazlarını tespit etme ve histopatolojik olarak ayrımını yapabilme hususunda yeterli hassasiyete ve özgünlüğe sahip olması gerekmektedir. Özellikle meme tümörü metastazlarının belirlenmesinde BT, MR ve PET yöntemleri radyografiye göre daha hassas metotlardır. Ayrıca BT ve MR tekniklerinde görüntü ince dilimlere ayrılarak ve hacim verileri tekrar formatlanarak üç boyutlu değerlendirme yapılabilmektedir. Günümüzde PET/BT çekiminde en yaygın olarak kullanılan radiofarmasötik madde 2-Deoksi-2-[18F]fluoro-D-glikozdur (FDG). Hayvan çalışmalarında kastaki FDG aktivitesini minimize edebilmek için sedatif kullanıldıktan sonra FDG enjekte edildiği bildirilmiştir. Dokular tarafından FDG alımı; yangı, nekroz, doku perfüzyon değişikliği gibi hallerden etkilenmesinden dolayı, bu tekniğin teşhisini doğrulamak için sitoloji veya biyopsi gibi yöntemlerden faydalanmak gerekmektedir. Sunulan derlemede; veteriner hekimlikte güncel veya standart görüntüleme tekniklerinin meme tümörlü köpeklerde kullanım alanları, uygulanabilirliği, bu tekniklerin avantajları ve dezavantajlarının irdelenmesi hedeflenmektedir.

Mammary tumors are the most frequently diagnosed tumor in intact female dogs. Approximately 50% of canine mammary tumors are malignant. Distant metastases usually occur in lungs by circulating tumor cells via the lymphatics or hematogenous route. Several techniques are utilized to diagnose the distant metastases. Also these techniques provide information about clinical pathophysiology of canine mammary tumors. These are radiography, B-mode ultrasonography, Doppler ultrasonography, computed tomography (CT), positron emission tomography (PET), elastography, magnetic resonance; respectively. Although radiography is the most frequently used techniques in nowadays, other diagnostic imaging techniques have area of utilization for identification of mammary tumors and their metastases. Radiography, B-mode ultrasonography, Doppler ultrasonography and elastography are the imaging techniques that have not been in need of contrast agent and general anesthesia during the practice. Radiography is still a standard method in veterinary medicine for detection of mammary tumors and their metastases. It is possible to determine the metastatic masses up to 5 mm in diameter with this method. B-mode ultrasonography is a technique that provides information about structure (solid/cystic), size, echogenicity and anatomy (capsulated/ diffuse) of mammary tumors and their metastases. Doppler ultrasonography is another technique that enables the evaluation of vascularization (peripheric/central) belonging to mammary tumors and their metastases. Elastography is a novel technique in veterinary practice about mammary tumor. The aim of this technique is to determine the malignity by revealing the elasticity difference for distinguishing the healthy and tumorous tissue. Besides this techniques that only need special device and experience for practical use, general anesthesia and usage of contrast agent are necessary for performing the CT, MR, PET techniques. Also, applied contrast agents should have enough sensitivity and specificity to detect and histopathologically distinguish the mammary tumors and their metastases. Computed tomography, MR and PET are more sensitive methods than radiography especially on determination of the tumor metastases. However, investigation of three dimension(3D) can be performed in CT and MR techniques by dividing the image into thin slices and reformatted the volume datas. Nowadays, 2-deoxy-2-[18F]fluoro-D-glycose (FDG) is the most common radiopharmaceutical agent that is used in PET/CT imaging. It is reported that FDG is injected after using a sedative agent to minimize the FDG activity in muscles. Because tissue FDG intake is affected by inflammation, necrosis and changes in tissue perfusion, cytology or biopsy will be helpful to verify the diagnosis of this technique. Utilization areas in veterinary medicine and practicability of the standart or novel imaging techniques in dogs with mammary tumor and investigation of the advantages and disadvantages of this techniques are aimed in the presented review.