Hücresel Yapay Sinir Ağları (HYSA) Kullanarak Sivas Bölgesi Gürün ilçesi Kötüyurttepe mevkiinin modellenmesi


ÖZMEN A., ALBORA A. M. , UÇAN O. M.

11.Mühendislik Haftası Yerbilimleri Sempozyumu, Isparta, Türkiye, 1 - 04 October 1999, ss.373-381

  • Basıldığı Şehir: Isparta
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.373-381

Özet

Bilindiği gibi gravite ve manyetik prospeksiyon yöntemlerinde rejyonal ve rezidüel alanların ayırımı önemli bir konudur.   Amaç, incelenen derinlikteki cisimlerin gerçek yapılarını, özelliklerini en az hata ile belirlemektir. Bu nedenle birçok araştırıcı ayrım metodları üzerinde çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. 

 

Bu makalede, hücresel yapay sinir ağ (HYSA) yaklaşımı jeofizik alanına ilk defa uygulanmıştır.  HYSA,  iki boyutlu görüntülerin belirli özelliklerinin ortaya çıkarılmasını sağlayan , ön eğitim gerektiren ve görüntü işlemede oldukça sık kullanılan bir yöntemdir. HYSA metodu ile istediğimiz derinlikteki cisimleri gürültüden arındırılabilmektedir.  Sivas bölgesi (Gürün İlçesi, Kötüyurttepe mevkii) Bouguer anomali haritasında ayrım yapılmış ve Rejyonal ile Rezidüel  anomali haritası elde edilmiştir.  Gürün ilçesi Kötüyurttepe mevkiinin jeolojik yapısı incelendiğinde anomali meydana getiren yapının bir karstik boşluktan kaynaklandığı görülmüştür.  Söz konusu jeolojik yapıyı modelleyerek oldukça sağlıklı ve güvenilir sonuçlar çıkarılmıştır.  

As it is very well known, in gravity and magnetic pospection approaches, regional and residual fields separation is an important subject of research. The aim is to detect the real properties of the buried objects at desired depth with minimum  error.  For this reason, many researchers have developed various methods to solve separation problem. 

 

In this paper, cellular neural network (CNN) approach is applied to geophysics the first time in literature. Cellular Neural Network, is an supervised and very often used image processing method extracting features of 2-D images. By using CNN, any noisy object with desired depth can be easily denoised. Bouguer anomaly map of Sivas region (Gürün-Kötüyurttepe area) has been analysed by CNN approach, regional and residual anomaly maps have been separated.   In the research of Gürün-Kötüyurttepe area geophysical structure, it is shown that charstic hallow results the anomaly. The considered geological structure is modelled,reliable and very interesting results have been observed.