Doğanın çözümü en zor denklemi: Denizlerdeki plastikler


Sivri N. , Çullu A. F.

MTA Doğal Kaynaklar Ve Ekonomi Bülteni, cilt.15, no.2, ss.15-21, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 15 Konu: 29
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: MTA Doğal Kaynaklar Ve Ekonomi Bülteni
  • Sayfa Sayıları: ss.15-21

Özet

Günümüzde tüketici toplumların hayatlarını kolaylaştırma amacıyla, farklı boyut ve özellikte plastik kökenli ürünler yaygın olarak kullanılmaktadır. Tehdit unsuru olarak görünmeyen bu materyallerin birikimi, hem karasal hem de denizel ekosistemlerde "plastik kirliliği" olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle kıyısal alanlarda antropojenik kökenli etkenler nedeniyle oluşan bu kirlenmeler, her geçen gün artmaktadır. Bu sorunlara kolayca yanıt alabilmek, denenen tüm metotlara rağmen ne yazık ki mümkün değildir. Plastik ürünlerin, yerel yönetimlerce toplanan katı atık karakterizasyonunda, %60-80’lik paya sahip olması ve günlük kullanımdaki artışla ilişkili atık miktarları, çözüm olasılıklarını azaltmaktadır. Denizleri ve sucul alanları açıkça kirleten plastik ürünlerin, sadece çevre değil enerji-ekonomi ve sağlık üzerinde de ciddi etkileri vardır. Deniz kuşları, balinalar, deniz kaplumbağaları ve diğer deniz canlıları, plastik atıklar nedeniyle zarar görmekte ya da ölmektedir. Sucul ekosistemler tehlikeye girdikçe, insan sağlığı da tehlike altındadır. Hatta deniz canlıları tarafından tüketilen, taşınan ve absorbe edilen plastik kirleticilerin, uzun vadede insan sağlığı üzerine olan toksik etkileri, popüler araştırma konularındandır. Ayrıca bu kirlilik hem halk sağlığını korumak amaçlı hem de alanların temizliği nedeni ile yerel ve ulusal yönetimler için büyük maliyetler gerektirmektedir. Yapılacak bilimsel çalışmalara ilaveten okullarda çevre bilinci eğitimleri ile plastik kirliliği problemi ve çözülemeyen denklemi tüm topluma açıkça anlatılmalıdır. İnsanların hala inandığı ve yanlış bildiği, "deniz kir tutmaz", "tüm kirlilik yükünü deniz kaldırır" algılarını değiştirmek ancak sürdürülebilir eğitim ile mümkün kılınabilir. Toplum temizliği yoktur, eğitimli bireylerin tutum ve davranışları ile süreğen hale gelen temizlik alışkanlıkları vardır. Denklem ne kadar zor olsa da, çözmek için kullanılabilecek tek yol işte bu bireysel alışkanlıklardır.