YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERLE YÜKSEK HASSASİYETTE MEŞCERE PARAMETRELERİNİN ÜRETİLMESİ


AKGÜL M. , YURTSEVEN H. , AKBURAK S. , ÇOBAN S.

IV. Orman İnşaatı-Transportu ve Teknolojileri Çalıştayı ve Üretim İşlerinde Hassas Ormancılık Sempozyumu, Kastamonu, Türkiye, 4 June - 06 May 2015, cilt.2, ss.1

  • Cilt numarası: 2
  • Basıldığı Şehir: Kastamonu
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.1

Özet

Lazer tarayıcı sistemlerde 2000’li yılların başından itibaren önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu sistemler, geleneksel ölçme tekniklerine göre çok daha yüksek hızlı ve hassas veri toplama imkanı sunmaktadır. Günümüz teknolojideki gelişmelere paralel olarak Yersel Lazer Tarama(YLT) cihazları ile 0.1 mm hassasiyete kadar ölçümler yapılabilmektedir. Bu teknolojik özellikleri nedeniyle; çeşitli mühendislik uygulamaları, mimarı rölöve ölçümleri, jeoloji uygulamaları, deformasyon ölçümleri vb. alanlarda yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Ormancılık uygulamalarında ise envanter çalışmalarının yanı sıra, kapalılığının belirlenmesi, bireysel ağaç özelliklerinin belirlenmesi, korunmaya değer ve anıt niteliği taşıyan ağaçların morfolojik özelliklerinin belirlenmesi, erozyon çalışmalarında sediment miktarının belirlenmesi gibi konularda kullanılmaktadır.

 

Çalışma kapsamında, YLT cihazlarının ormancılıkta kullanım olanaklarını incelemek amacıyla İstanbul ili Sarıyer ilçesi sınırları içerisindeki Atatürk Arboretumu’ndaki Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmannina Spach.) ve Uludağ Göknarı (Abies bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinde plot alımlar gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Zoller Fröhlich 5010C marka yersel lazer tarayıcı kullanılmıştır. 100 x 50 m’lik örnek alan içerisine kurulan 17 adet tarama noktasında superhigh modunda alım gerçekleştirilmiştir. Her bir tarama ortalama 6 dakika sürmüştür. Her bir tarama noktasından elde edilen nokta bulutları Z+F Lasercontrol yazılımı ile kayıt edilmiştir. Elde edilen birleştirilmiş nokta bulutları CloudCompare v2.6 yazılımında değerlendirilmiştir. Söz konusu yazılım ile nokta bulutları zemin kotları baz alınarak 1.30 m’den kesilmiştir.  Böylece alım yapılan alandaki ağaçların d1.30 göğüs çapını gösteren yüksek çözünürlüklü ortofoto görüntüler elde edilmiştir. Daha sonra ortofoto üzerinde ağaçların çap çevreleri sayısallaştırılarak hem meşceredeki birey sayısı hem de çap çevreleri elde edilmiştir.

 

Çalışma sonucunda Doğu Karadeniz Göknarı alanlarında 107 ağaç, Uludağ Göknarı alanlarında 86 adet ağaç tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucu hem Doğu Karadeniz Göknarına hem de Uludağ Göknarına ait alanlarda YLT ile ölçülen d1.30 çapları ile yersel ölçüm ile elde edilen sonuçlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilememiştir (p<0.05). Doğu Karadeniz ve Uludağ Göknarı alanlarında YLT ile elde edilen verilerin yüksek doğruluk oranına sahip olduğu belirlenmiştir (R2 = 0.982, R2 = 0.991).  

 

Sonuç olarak, mimarı restorasyon ve mühendislik uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaya başlanan bu sistem; orman envanter çalışmaları, meşceredeki servet miktarının belirlenmesi, biyo-kütle hesaplamaları, meşcere kuruluş özelliklerinin belirlenmesi gibi konularda önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Ayrıca, bilimsel çalışmalarda kullanılan sabit örnek alanlarda (Orman Bakanlığı tarafından yürütülen ICP Forest sahaları gibi) gerçekleştirilen alımlar ile orman kuruluş özelliklerindeki doğal ve antropojen etkilerle meydana gelen değişimler daha objektif olarak ortaya konulabilecektir.