İskelet Kasında Fetal Programlanma: Et Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi


Demirtaş B.

Bilimsel Araştırmalar Kitabı 2018 Temel Sağlık Bilimleri, Oğuz Özkan,Ümit Lüleyap,Sait Polat, Editör, Akademisyen Yayınevi, Ankara, ss.95-105, 2018

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2018
  • Yayınevi: Akademisyen Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.95-105
  • Editörler: Oğuz Özkan,Ümit Lüleyap,Sait Polat, Editör

Özet

Fetal programlanma, intrauterin dönemde olumsuz çevresel şartlara maruz kalan fetüsün anatomik, fizyolojik ve metabolik yapısını kalıcı olarak değiştirerek uyum sağlamasıdır (Barker, 1995, 1998, Barker & ark., 2002). Başka bir ifadeyle prenatal dönemde gelişimin duyarlı olduğu bir zaman diliminde intrauterin uyarıların erişkinlerde yaşam boyu sürecek etkilere yol açmasıdır (Godfrey & Barker, 2000, 2001, Demir, 2011). İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda intrauterin ortamdaki değişikliklerin gen ekspresyonlarını değiştirdiği ve hastalıklarla ilgili fizyolojik ve morfolojik fenotiplere yol açtığı ve epigenetik olarak bu değişimlerin daha sonraki nesillere aktarıldığı belirtilmiştir (Barker, 1998, Demir, 2011). Maternal beslenme, fetüsün gelişiminde en etkili intrauterin çevresel uyaran olduğundan fetal programlanmada çok önemlidir. Gebeliğin farklı dönemlerinde beslenmedeki olumsuz uygulamalar yavruda yapısal, fizyolojik ve metabolik kalıcı değişiklikler oluşturmaktadır. İnsanlarda yapılan epidemiyolojik çalışmalar gebelik döneminde yetersiz beslenmenin erişkin dönemde koroner kalp yetmezliği, obezite ve tip 2 diyabet başta olmak üzere birçok kardiyovasküler, metabolik ve endokrin hastalıkların görülme riskini arttırdığını göstermektedir (Demir, 2011). İskelet kası, fetüsün gelişimi sırasında beyin, kalp, karaciğer gibi organlara göre mevcut besinden yararlanmada daha az önceliğe sahip olduğundan özellikle maternal beslenmeye karşı daha fazla duyarlıdır (Du & ark., 2010a, Zhu & ark., 2006). İskelet kası insan beslenmesinde protein açısından zengin olan etin kaynağıdır. Prenatal dönemdeki kas gelişimi hayvanın postnatal dönemdeki büyüme oranı, gelişme potansiyeli, et verimi ve kalitesi açısından önemlidir (Rehfeldt, 2005, Rehfeldt & Kuhn, 2006, Du& ark., 2010a). Gebelik döneminde maternal beslenmeye dikkat edilerek iskelet kasında fetal programlanma yoluyla et verimi ve kalitesi artırılabilir.