Türkiye de Yaşlı İstismarına Genel Bir Bakış


Creative Commons License

Artan T.

T.C. Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, cilt.1, ss.38-61, 2013 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 1 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2013
  • Dergi Adı: T.C. Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.38-61

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’deki geleneksel aile yapısından günümüze, yaşlılık ve yaşlı istismarı ile ilgili çalışmaların genel bir değerlendirmesi üzerinde durulmaktadır. Yaşlı, geleneksel ailedeki yeri gereği güç sahibi ve saygı duyulan kişi iken, toplumsal yapıdaki değişimlerin etkisiyle, aile içindeki güç ve değerini yitirmeye başlamıştır.

Özellikle 1950 sonrası, hızlı sanayileşme ve kentleşme yaşlının aile içindeki rol ve statüsünde değişime neden olmuştur. Geleneksel ailenin yerini daha çok çekirdek aileye bırakması ve yaşlı nüfusun hızla artması, yaşlı sorunlarına olan ilgiyi artırmıştır. Bilindiği üzere yaşlılık sosyal ve fiziksel işlev kayıplarına bağlı olarak, bağımlılığın arttığı bir dönemdir. Bu dönemde, yaşlının ve aile bireylerinin yaşadığı sıkıntıların en başında, yaşlının bakıma ve yardıma muhtaç hale gelmesi yatmaktadır. Bu durum aile içinde sosyal, psikolojik ve ekonomik sorunların yaşanmasına neden olabilmektedir.

Aile içinde yaşanan değişim ve sorunların, yaşlıya yansıma biçiminden birisi de yaşlının istismara maruz kalma olasılığıdır. Yaşlı istismarı, yaşlı kişiye fiziksel, psikolojik, ekonomik veya cinsel yönden zarar vererek ona acı çektirmektir. Son yıllarda, yaşlı nüfusun en önemli sorunlarından biri haline gelen ve aynı zamanda insan hakkı ihlali olan yaşlı istismarına tüm dünyada artan bir ilgi söz konusudur. Ülkemizde de istismara maruz kalan risk gruplarının tespiti, alınması muhtemel önlemler açısından önemlidir. Bu nedenle, ülkemizde ve dünyadaki son araştırmalar da dikkate alınarak, yaşlı istismarının genel bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: yaşlılık, yaşlı istismarı, aile içi şiddet.