Doğu Karadeniz Bölgesinde Orman Yol Yapımının Ormanların Korunması Açısından Değerlendirilmesi


Öztürk T. , Ayberk H.

K.T.Ü. Orman Fakültesi Ladin Sempozyumu, Trabzon, Türkiye, 20 - 22 Ekim 2005, ss.809-817

  • Basıldığı Şehir: Trabzon
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.809-817

Özet

Ülkemizde orman varlığı 20 703 122 ha olup, bunun toplam ülke alanına oranı %26,8’dir. Ormancılıkla ilgili tüm çalışmaları (ağaçlandırma, koruma, üretim vb.) yerine getirebilmemiz için gerekli olan yol miktarı 2004 yılı sonu itibariyle 201810 km olmakla birlikte bu miktarın 133693 km’si yani %66,25’i bitirilmiştir. Orman yol yoğunluğunun rasyonel bir ormancılık çalışması yapabilmemiz için ülke genelinde 15-20 m/ha arasında olması gerekirken bu oran günümüzde 10,7 m/ha’dır. Ormanlarımızı daha rasyonel bir şekilde işletmeye açabilmemiz için orman yollarını yeterli düzeye çıkarmamız ve bunu yaparken de çevreye verilen zararları minimuma indirmemiz gerekmektedir.

 

            Ülkemizde orman yollarının yapım çalışmalarında çeşitli tipteki buldozer ve ekskavatörler kullanılmaktadır. Özellikle buldozerlerin eğimin %45’den fazla olduğu dağlık alanlarda yol yapımı sırasında çevreye çok zarar verdiği bilinmektedir.  Buldozerler yol platformunu oluşturmak için kazdıkları materyali yamaç aşağı iterek dolguyu oluşturmaktadır. Bunun yanında, kazı fazlası materyal yoldan aşağıya doğru atılmakta ve yol altındaki meşçerelere büyük zararlar verebilmektedir. Dağlık alanlarda eğim yüksek olduğu için yol seviyesinden aşağı doğru atılan malzeme eğime bağlı olarak hız kazanmakta ve meşçere içindeki ağaç ve fidanlara çarparak onların kabuklarının yaralanmasına neden olmaktadır. Ayrıca küçük fidanlar toprak altında kaldıkları gibi, büyük kayaların çarpması ile kırılabilmektedirler. Özellikle sırt ve yamaç yollarının yapımı sırasında bu zararlar daha fazla görülmektedir.

 

            Doğu Karadeniz Bölgesinde yamaç altında kalan ladin ve göknar meşçerelerinde meydana gelen zararlar sadece ağaç ve fidanların yaralanmasıyla sonuçlanmamakta, asıl zarar bu yaralanmalardan sonra ortaya çıkmaktadır. Karadeniz Bölgesinde ladin ve göknar meşçerelerine büyük zarar veren sekonder zararlı Dendroctonus micans (Kug.) ve Ips typographus (L.) (Coleoptera: Scolytidae) gibi kabuk böcekleri bu tür meşçerelerde daha büyük yayılım ve artış göstermektedirler.  

 

            Bu bildiride, orman yol yapım çalışmaları ve bu çalışmalar sonucunda yol altında kalan meşçerelerde oluşan zararlar incelenmiştir. Meşçerelerde kabuk böceklerinin artım durumları, yayılımları ve meşçerelere verdikleri zararlar yol yapım çalışmalarıyla ilişkilendirilerek araştırılmıştır.